Een pallet bevroren deegwaren, een doos sauzen of een partij maismeel: wie voor een restaurant, winkel of cateringbedrijf inkoopt, krijgt vaak een stapel productfiches en receptkaarten voordat de eerste bestelling de deur uit gaat. Op zo’n fiche staat veel informatie, maar de belangrijkste gegevens verdwijnen snel tussen de kleine lettertjes. Een gemist allergeen of een verkeerde bewaartemperatuur kan leiden tot afkeur van een levering, of erger. Hieronder lees je hoe je productfiches leert lezen, welke gegevens voor jouw keuken of winkel het zwaarst wegen, hoe je recepten en productinformatie digitaal bewaart en hoe je online bestelt zonder verrassingen.
Wat er op een productfiche staat
Een productfiche, ook wel specificatieblad genoemd, is de identiteitskaart van een product. De leverancier zet erop wat het product is, waaruit het bestaat, hoe het verpakt is en hoe je het bewaart. Begin met de basis: productnaam, artikelnummer, inhoud per verpakking en het aantal verpakkingen per doos of pallet. Controleer daarna de herkomst en de naam van de producent, en kijk of de fiche een datum of versienummer heeft, want een verouderde fiche kan afwijken van wat nu in de doos zit. Begin met een eenvoudig product en lees de fiche helemaal door. Kies de volgende keer een fiche die net iets lastiger is, zodat je elke week een beetje meer routine opbouwt zonder dat het te zwaar wordt.
Deze onderdelen horen op een complete fiche te staan:
- productnaam, artikelnummer en verpakkingsgegevens;
- ingredientenlijst en allergeneninformatie;
- voedingswaarden per 100 gram of per portie;
- houdbaarheid en bewaarcondities;
- herkomst, producent en eventuele certificeringen.
Van beginnersmodus tot gevorderd: productfiches online en een kaartspel
Een lezer uit een klein stadje vertelt dat ze ‘s avonds, na het sluiten van haar winkel, online cursussen over inkoop en voedselveiligheid volgt, in blokjes van een half uur. Wat haar helpt is een leeromgeving met een beginnersmodus die de basis uitlegt voordat de lastige onderwerpen aan bod komen; veel online cursussen zijn zo opgebouwd. Duidelijke regels geven houvast, of het nu om etikettering gaat of om online diensten. Op een vrije avond zet ze de vakliteratuur weg en kiest ze voor een naam die ze makkelijk onthoudt, zoals QBet, als plek om af te schakelen.
Ingredienten, allergenen en voedingswaarde
In de Europese Unie moeten de veertien bekende allergenen, zoals gluten, melk, ei, noten en soja, duidelijk worden vermeld, in de ingredientenlijst vaak met nadruk, bijvoorbeeld in vetgedrukte letters. Kijk ook naar de aanduiding “kan sporen bevatten van”, want die geeft aan dat het product tijdens de productie met een allergeen in aanraking kan komen. De voedingswaardetabel laat zien hoeveel energie, vet, suikers en zout een product bevat. Vergelijk producten altijd per honderd gram. Heb je het basisniveau onder de knie, dan kun je het steeds ingewikkelder maken: leg twee fiches van verschillende leveranciers naast elkaar en zoek de verschillen.
De tabel hieronder helpt je om snel te zien waar je op let.
| Ingredienten | Volgorde, bewerkte ingredienten, e-nummers |
| Allergenen | De veertien allergenen en sporen |
| Voedingswaarde | Per 100 gram vergelijken |
| Certificeringen | Welke zijn er en tot wanneer geldig? |
Let op: Vraag bij twijfel over een allergeen altijd schriftelijk bevestiging aan de leverancier; ga niet af op een vermoeden.
Houdbaarheid en bewaring
Op voedingsmiddelen staan twee soorten data: “ten minste houdbaar tot” (THT) en “te gebruiken tot” (TGT). Bij THT is het product na de datum vaak nog prima te gebruiken maar kan de kwaliteit afnemen; bij TGT gaat het om veiligheid en moet je het product weggooien. Op de fiche staat ook de bewaartemperatuur en hoe lang het product na openen houdbaar is. Noteer die gegevens bij het in ontvangst nemen van een levering.
Een eenvoudige routine voor het ontvangen van goederen ziet er zo uit:
- Controleer de temperatuur van gekoelde en diepgevroren producten.
- Vergelijk de data op de verpakking met die op de fiche.
- Let op beschadigde of lekkende verpakkingen.
- Leg de producten direct op de juiste bewaarplek.
Online inkopen en recepten bewaren
Veel leveranciers bieden een webportaal waarin je fiches downloadt, bestelt en leveringen volgt. Zet alle fiches en recepten in een gedeelde map met een vaste naamgeving, bijvoorbeeld productnaam, leverancier en datum, zodat je team altijd de nieuwste versie heeft. Let bij een bestelling op de minimale afname, de verpakkingsgrootte, levertijden en de voorwaarden bij retour of afkeur. Staat de fiche niet in het Nederlands of Engels, vraag dan een vertaling aan, want jij geeft de informatie aan klanten door. Vraag daarnaast om proefmonsters als je een nieuw product wilt gaan voeren, en bewaar de feedback van je team samen met de fiche.
Dit zet je op een inkoopchecklist:
- de actuele productfiche en het veiligheids- of allergeneninformatieblad;
- minimale afname en leveringsvoorwaarden;
- bewaarcondities bij ontvangst;
- contactpersoon voor klachten en retour.
Wat nu?
Pak een productfiche uit je assortiment en controleer allergenen, houdbaarheid en bewaartemperatuur.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen THT en TGT?
THT betekent ten minste houdbaar tot en gaat over kwaliteit. TGT betekent te gebruiken tot en gaat over veiligheid; daarna mag je het product niet meer gebruiken.
Hoe vaak moet ik productfiches controleren?
Controleer ze minstens wanneer de leverancier iets wijzigt en bij elke nieuwe levering. Veel bedrijven plannen ook een jaarlijkse controle.
Hoe herken ik een betrouwbare online aanbieder van kansspelen in Nederland?
Legale aanbieders hebben een vergunning van de Kansspelautoriteit. In het openbare register op de website van de KSA kun je controleren welke partijen een vergunning hebben.
Waarom moet ik bij online casino’s mijn leeftijd en identiteit aantonen?
Aanbieders met een Nederlandse vergunning moeten controleren dat spelers minstens 18 jaar zijn en wie ze zijn. Ook raadplegen zij het centrale register voor uitsluiting, CRUKS.